GASTRİT KIŞIN ARTIYOR, YAZIN AZALIYOR

Gastroenteroloji Uzmanı Doç. Dr. Fatih Oğuz Önder
Gastroenteroloji Uzmanı Doç. Dr. Fatih Oğuz Önder

Gastrit mide duvarının iç yüzeyinin iltihabıyla ortaya çıkan bir hastalık. Ancak her hastada farklı bir şekilde etkileri görülüyor. Hastaların bazılarında hızlı başlayıp kısa sürdüğünden ‘akut gastrit’, bazılarında ise yıllarca sürdüğünden dolayı ‘kronik gastrit’ olarak tanımlanıyor. Gastroenteroloji Uzmanı Doç. Dr. Fatih Oğuz Önder, gastrit sıklığının mevsimlere göre değişiklik göstermediğini, ancak gastrite bağlı gelişen ülser kanamalarının Kasım-Mayıs ayları arasında arttığını, yaz aylarında ise azaldığını belirtiyor. Doç. Dr. Fatih Oğuz Önder, bunun kesin nedeni bilinmemekle birlikte, yazın iyice yıkanmadan yenilen yiyeceklerde bulunan Helikobakter Pylori enfeksiyonunun etkisinin; ancak birkaç ay sonra ortaya çıkmasının etkili olduğunun düşünüldüğünü söylüyor.

HASTALIĞI NELER TETİKLİYOR?

Hastalığın en sık nedenleri arasında “Helikobakter Pylori Enfeksiyonu”, aspirin ve diğer ağrı kesici ilaçlar yer alıyor. Helikobakter pylori mide içine yerleşen ve yıllarca devam eden enfeksiyondan sorumlu bakteri olarak biliniyor. Eldeki son verilere göre ülkemizde bu bakterinin her 10 kişiden 6’sında görüldüğünü belirten Doç. Dr. Fatih Oğuz Önder, gastritle ilgili olarak şu bilgileri veriyor: “Ağrı kesici ilaçlar mide duvarının direncini azaltır, iltihaplandırır ve yara (ülser) açılmasını kolaylaştırır. Daha nadir görülen nedenler arasında alkol ve ağır hastalıklar sayılabilir. Ayrıca nadir görülen bir diğer gastrit nedeni de vücudun bağışıklık sisteminin mide iç duvarına saldırısı sonucu gelişen ve mide iç duvarının inceldiği atrofik gastrittir. Psikolojik nedenler ve stres günümüzde gastrit nedeni olarak kabul edilmiyor. Ancak stres altında olan kişilerde zaten var olan gastrite bağlı ağrının ve diğer şikayetlerin daha kolay ve şiddetli olarak tarif edildiği biliniyor. Yani stresli insanlar ağrıları daha sık ifade ederken diğer insanlar aynı ağrıyı ciddiye almayabiliyor.”

Gastrit belirtilerini de anlatan Doç. Dr. Fatih Oğuz Önder, bu belirtileri şöyle sıralıyor:

● Karnın üst yarısında ağrı

● Az miktarda yemek ile doyma ve şişkinlik hissi

● Gaz ile şişkinlik ve geğirme

● İştahta azalma

● Bulantı ve kusma

● Halsizlik gastrite bağlı kansızlık gelişirse

● Ağızdan kan gelmesi veya gaita renginin siyah olması ülser gelişirse

İŞİ STRESLİ OLANLAR AĞRIYI DAHA ÇOK HİSSEDİYOR

Gastritin kadınlarda ve erkeklerde eşit sıklıkta görüldüğünü ifade eden Doç. Dr. Fatih Oğuz Önder, hastalığın herhangi bir meslek grubu ile ilişkisi bilinmemekle birlikte, stresli işi olanların daha çok ağrı duyduklarını belirtiyor. Helikobakter pylori enfeksiyonunun sıklığı yaş ile birlikte arttığı için yaş ilerledikçe gastrit görülme olasılığı da artıyor. Gastritin neden kasım-mayıs arasında daha fazla görüldüğünün kesin nedeninin bilinmediğine de değinen Doç. Dr. Fatih Oğuz Önder, “Öne sürülen olasılıklar arasında yaz aylarında yenilen iyi yıkanmamış veya pişmemiş meyve ve sebzeden gelen Helikobakter pylori enfeksiyonunun birkaç ay sonra etkisini göstermesi ve mevsime göre değişen yiyecek çeşitleri sayılabilir” diyor.

Tedavisi nasıl yapılıyor?

Hastalığın nedeni tespit edildikten sonra buna yönelik ilaçlar veya yaşam tarzı ve diyet değişiklikleri ile tedavi edilir. Hastalığın nedeni tespit edilmeden yapılan tedaviler ile kalıcı iyilik hali sağlanması mümkün değildir. Helikobakter pylori enfeksiyonunun tedavisi zordur ve her 2¬3 yılda bir ülkede görünen enfeksiyonun özelliklerine göre kullanılan ilaçlar değiştirilir. Uygun ve güncel tedavi protokolleri ile hastaların çoğunda başarılı sonuçlar elde edilebilir. Günümüzde 2 hafta süreyle günde ikisi antibiyotik olan 4 çeşit ilacın kullanıldığı tedavi protokolleri tercih ediliyor. Ağrı kesici ilaç kullanılmasına bağlı gastritin tedavisi ise ilacın kesilmesi, değiştirilmesi veya yanına mide iç duvarını koruyan ilaçların eklenmesi ile sağlanır. Gastritin sebebi tedavi edildikten sonra hastaların büyük çoğunluğunda şikayetler kısa sürede düzelme gösterir. Ancak az sayıda hastada şikayetler azalmakla beraber birkaç ay devam edebilir. Bu sürede ise mide asidini baskılayıcı tablet veya sıvı şekildeki ilaçlar kullanılabilir.

Gastrit geçici midir? Tedavi edilmez ise ne olur?

Mikroba bağlı gastrit tedavi edilmez ise birçok hastada kalıcıdır, tedavi ile ortadan kaldırılabilir ve her on hastadan sekizinde temiz gıdalar ile beslenme alışkanlığı sağlanabilirse tekrar bulaşmaz. İlaç ve alkol gibi nedenlere bağlı gastritse kullanılmaya devam ettiği sürece devam eder. Akrabalarında mide kanseri olan kişiler Helikobakter pylori enfeksiyonu açısından taranmalı ve tedavi edilmelidir. Bu hastalarda mide kanseri riski diğer kişilere göre fazladır. Ayrıca mide veya onikiparmak bağırsağı ülseri olan hastalarda mikrobun tedavisi verilmeli ve bir süre sonra yapılacak testler ile hastada mikrobun kalmadığından emin olunmalıdır. Aksi halde ülser tekrarlayabilir ve kanamaya neden olabilir. Daha nadir görülen atrofik gastrit gibi hastalıklar ise kalıcıdır ve bazı hastalar düzenli aralıklarla   endoskopi ile incelenmelidir. Bu hastalarda da mide kanseri riskinde artış söz konusudur.

Aç kalmak gastriti artırır mı?

Aç kalmanın gastrit şiddeti üzerine etkisi yoktur. Ancak bazı hastalarda mide ağrısı açlık ile artabilir. Bazılarında ise yemek yedikten sonra ağrı, şişkinlik, gaz gibi şikayetler şiddetlenebilir. Özellikle baharatlar, turşular gibi yiyecekler şikayetleri arttırabilir.

Hangi yiyeceklerden uzak durmak gerekir?

Yiyecek tercihini değiştirerek şikayetlerin azaltılması mümkündür. Her hastaya dokunan yiyecek farklı olabilir. Gastritin kalıcı tedavisi tamamlanana kadar bu  yiyeceklerden uzak durmak uygun olacaktır.

Bunlar:

● Yağlı yiyecekleri daha az yeyin, çünkü yağlar mide hareketlerini ve boşalmasını yavaşlatır ve şişkinlik hissini arttırır.

● Kahve ve benzeri kafein içeren gıdaları daha az tüketin.

● Acı ve ekşi baharatlarla, turşudan uzak durun. Bu yiyecekler doğrudan gastrit şiddetini etkilemeseler de hissedilen ağrıyı arttırabilirler.

Bir yant bırakın

Your email address will not be published. Required fields are marked *